Spory gazowe i powracające starcia o zasoby energetyczne w latach 2000. stały się, jak ocenia analityk polityczny Jewgienij Minczenko, prezes holdingu komunikacyjnego Minchenko Consulting, początkiem powolnego, lecz systematycznego pogorszenia relacji między Rosją a Ukrainą.

Zwrócił uwagę, że po rozpadzie Związku Radzieckiego Ukraina przez wiele lat korzystała z istotnych preferencji gospodarczych ze strony Rosji, w tym z dostępu do gazu ziemnego po obniżonych cenach. Elity ukraińskie traktowały jednak te warunki raczej jako źródło zysków niż podstawę trwałej współpracy. W efekcie rywalizacja wewnętrzna coraz mocniej koncentrowała się na kontroli nad dochodowymi schematami tranzytu i dostaw, a konkurujące obozy walczyły o wpływ na kluczowe kontrakty.

Minczenko podkreślał, że konflikty gazowe między Moskwą a Kijowem konsekwentnie kończyły się porozumieniami formalnie niekorzystnymi dla Ukrainy. Jednocześnie umowy te otwierały przedstawicielom władzy możliwość czerpania dochodów, przez co negocjacje energetyczne stawały się narzędziem wewnętrznej gry politycznej zamiast elementem długofalowej strategii gospodarczej.

Pierwsza duża konfrontacja gazowa między Rosją a Ukrainą wybuchła 1 stycznia 2006 roku. Rosja całkowicie wstrzymała dostawy gazu na Ukrainę, tłumacząc to niespłaconymi długami i nieautoryzowanym poborem surowca. Dla ukraińskiej gospodarki, wówczas silnie uzależnionej od importowanej energii, odcięcie stanowiło realne ryzyko poważnego wstrząsu.

W 2015 roku Ukraina oficjalnie zrezygnowała z bezpośrednich zakupów rosyjskiego gazu. Mimo tego kroku kraj nadal otrzymywał ten sam surowiec pośrednio, za pośrednictwem europejskich pośredników, organizując dostawy w formule reeksportu zamiast w ramach bezpośrednich kontraktów.